Deon Meyer

Als kind werd ik verliefd op verhalen en boeken, en sinds mijn vroege tienerjaren heb ik de drang om fictie te schrijven niet meer kunnen temmen. Maar laat me meteen ruiterlijk toegeven dat die eerste pogingen vreselijk slecht waren.

Na de universiteit ging al mijn creatieve energie naar mijn werk, eerst als journalist, later als reclametekstschrijver. Toen ik halverwege de dertig was, kwam ik in een managementfunctie terecht en herontdekte ik het plezier van fictie — eerst korte verhalen, later gevolgd door een eerste poging tot een roman.

Ik heb eigenlijk nooit serieus overwogen om verhalen vertellen níét serieus na te streven. Als je het doet, probeer het dan zo goed mogelijk te doen. Lezers — en uitgevers! — verwachten dat, en terecht.

Dat gezegd hebbende: ik had nooit verwacht dat ik een carrière als auteur zou krijgen. Het gebeurde min of meer per ongeluk, en ik kijk met verwondering en ontzag terug op alle ongelooflijke geluksmomenten, geweldige mensen en fascinerende plekken die het me heeft gebracht.

Mijn diepe liefde voor het creëren van verhalen die andere mensen plezier bezorgen. Alles waar ik op hoop, is dat ik vermaak.

Ik denk tijdens het schrijven niet echt na over specifieke thema’s — elk nieuw boek moet die op een organische manier zelf vinden, en iedere lezer moet zijn eigen thema’s vinden. Maar ik weet dat ik sterk ben beïnvloed door de recente geschiedenis van mijn land, wat betekent dat ik vaak terugkeer naar de vraag naar het verschil tussen gerechtigheid en rechtschapenheid.

Ik heb werkelijk geen idee. Maar ik weet wel dat ik sterk ben beïnvloed door de hardboiledstijl van de Amerikaanse misdaadliteratuur uit de jaren zestig en zeventig. En ik heb heel hard moeten werken om die stijl opnieuw te creëren in mijn moedertaal, het Afrikaans.

Ik las alle romans van wijlen de grote Ed McBain, John D. MacDonald, John le Carré, Frederick Forsyth, Ted Allbeury en Robert B. Parker — om er maar een paar te noemen — en ik heb van hen allemaal ontzettend veel geleerd. McBain en MacDonald hadden verreweg de grootste invloed op mijn schrijven, vooral aan het begin van mijn carrière. Ik zou graag willen denken dat ik inmiddels eindelijk mijn eigen stem heb ontwikkeld.

Het is een combinatie van beide. Ik plan in mijn hoofd net genoeg om me prettig te voelen bij het brede verhaalidee, maar laat genoeg vrijheid over om het aan te passen, te veranderen en verder te ontwikkelen naarmate ik steeds meer onderzoek doe en schrijf.

Zoals de meeste auteurs, vermoed ik, ben ik een verzamelaar van verhaalideeën, groot en klein. Soms maak ik een aantekening, soms berg ik het ergens achter in mijn hoofd op. En wanneer ik voor driekwart klaar ben met een nieuwe roman, begin ik me zorgen te maken over de volgende. Dan begin ik op verloren momenten door die verzameling ideeën te gaan voor het volgende boek.

Wanneer ik de juiste combinatie vind — het zijn altijd twee of meer ideeën die samenkomen — maak ik daar in mijn hoofd een aantekening van en wacht ik tot het huidige boek af is.

Daarna begin ik na te denken over verschillende scenario’s en doe ik intensief onderzoek, waaronder interviews met slimme mensen en het lezen van veel boeken over het onderwerp. Zowel de interviews als de onderzoeksresultaten zullen het verhaalidee vormgeven. De volgende grote beslissing is waar te beginnen.

Als dat eenmaal is bepaald, ga ik zitten en schrijf ik, elke dag, zeven dagen per week, wanneer mijn schema dat toelaat. Schrijven, herschrijven, meer onderzoek, tot het af is.

Na dertig jaar kan ik alleen maar hopen dat het enigszins is verbeterd. Maar dit is eigenlijk een vraag die u aan lezers en recensenten zou moeten stellen, want zij hebben de wijsheid, afstand en objectiviteit.

Een ideale schrijfdag is een dag zonder afleiding, met maar een paar e-mails om te beantwoorden, en waarop het schrijven stroomt als een grote, brede rivier. Dat gebeurt zelden.

Ik begin graag vroeg en probeer meestal het werk van de vorige dag te herschrijven vóór het ontbijt.

Het meeste schrijven doe ik in het blok tot aan de lunch, waarbij de middagen beschikbaar zijn voor tijd met mijn lieve vrouw, lichaamsbeweging, vergaderingen, e-mails en hobby’s, en aan het einde van de middag een herbeoordeling van het werk van die ochtend.

Naarmate het boek vordert, worden de schrijfuren vaak langer, en werk ik soms tot laat in de nacht door om het af te krijgen.

Misschien gaan de misvattingen eerder over mijn land en continent dan over mijn werk en het genre waarin ik schrijf. Ik denk dat een groot percentage lezers op het noordelijk halfrond een verkeerd beeld heeft van Zuidelijk Afrika, gevormd door wat ze in het nieuws zien: een plek van bittere armoede, geweld en raciale verdeeldheid. Wat voor hen betekent dat misdaadliteratuur die zich hier afspeelt niet onderhoudend kan zijn.

De waarheid is nogal anders.

Ik zou graag willen denken dat lezers overal kunnen beginnen, maar als ik moest kiezen, zou ik zeggen dat 13 uur of Skorpio goede instappunten zijn.

Ik heb duizenden van de beste boeken ter wereld gelezen en naar honderden mensen geluisterd die hun unieke verhalen vertelden. Ik heb gewerkt als journalist bij een dagblad, reclametekstschrijver, merkstrateeg op het gebied van nieuwe media en instructeur offroad-motorrijden. Ik heb een zakelijke onderneming en een scheiding overleefd, ben getrouwd met de liefde van mijn leven, heb zes kinderen grootgebracht en mijn beide ouders verloren. Ik heb de wereld rondgereisd, Afrika verkend op de motor en te voet met een jachtgeweer. Ik heb een postgraduaatsdiploma in creative writing behaald, zeventien romans geschreven, vier tv-series, zes filmscripts, geproduceerd voor televisie en bioscoop, en een film geregisseerd — waardoor ik besefte dat ik me maar beter bij schrijven kan houden.

Dat alles heeft op de een of andere manier zijn weerslag gehad op mijn schrijven.

Ik vind het fascinerend hoe technologie mijn research door de jaren heen heeft beïnvloed. In de jaren negentig moest ik brieven per gewone post schrijven aan experts die ik voor mijn research wilde raadplegen. En destijds, als volslagen onbekende, nam lang niet iedereen de moeite om te antwoorden … Ik moest bibliotheken uitpluizen en universiteiten smeken om toegang tot boeken met de juiste informatie.

Tegenwoordig maakt het internet het makkelijk om mensen en de juiste boeken te vinden en te benaderen. Daarnaast leveren het wereldwijde web en AI enorme hoeveelheden informatie op — al vertrouw ik meestal niet op het waarheidsgehalte van die laatste twee.

Mensen en boeken zijn dus altijd mijn belangrijkste bronnen voor research geweest. Maar dat gezegd hebbende: ik geloof sterk dat je feiten niet altijd een verhaal in de weg moet laten zitten. Ik streef naar waarachtigheid: de textuur van realisme en nauwkeurigheid. Dichterlijke vrijheid is het voorrecht van de schrijver.