Brief uit Japan

Het is al meer dan tien jaar geleden dat mijn boek Opgeruimd! is verschenen. Sindsdien heb ik in de Verenigde Staten gewoond en gewerkt, en heb ik er mijn kinderen opgevoed.
Ik ben ook door het hele land bij talloze mensen thuis geweest om te helpen met het opruimen van hun woonruimte en om samen met hen die ene belangrijke vraag te beantwoorden: ‘Waar word ik blij van?’ Nu ik terugkijk op deze magische tijd, besef ik welk diepgravend effect die op me heeft gehad. Inmiddels woon ik weer in Japan, hoewel ik nog over de hele wereld werk.
Tijdens die opruimsessies en in interviews met buitenlandse media was ik nooit echt goed voorbereid op de veelgestelde vraag: ‘Waarom?’ Gewoonten die voor mij als een tweede natuur waren – een huis begroeten als je er voor het eerst komt en je dankbaarheid uiten naar spullen die je wegdoet – vonden andere mensen vreemd. Hun nieuwsgierigheid naar mijn overtuigingen en gewoonten vormden een uitdaging voor me. Er waren zoveel waarom-vragen waar ik niet meteen een antwoord op had en die ik nooit eerder had gehoord, dat het werken in het buitenland algauw één grote oefening in zelfreflectie werd. Hierdoor werd ik me steeds bewuster van mijn eigen cultuur.
Mijn opvoeding ligt ten grondslag aan mijn carrière en levensvisie. Ik denk zelfs dat mijn methode, waarbij mensen zichzelf leren kennen door op te ruimen, in een andere cultuur nooit zou zijn ontstaan. In de Japanse maatschappij wordt zelfexpressie niet echt aangemoedigd. Zaken onuitgesproken laten en tussen de regels door lezen worden er gezien als deugden. Aanpassingsvermogen wordt meer gewaardeerd dan individualisme. Ik geloof ook dat Japanse mensen een unieke waardering hebben voor duurzaamheid en voor leven in harmonie met de omgeving, omdat ze in  een land wonen waar woonruimte vaak beperkt is en waar veel natuurrampen voorkomen.
Ik wilde dit boek schrijven om mijn eigen wortels te onderzoeken en ook om de vragen te beantwoorden over de meer esoterische kanten van de Japanse cultuur die verweven zijn met mijn opruimmethode. De zes hoofdstukken – Koesteren, Perfect, Overwegen, Proeven, Zuiveren en Harmonie – vertegenwoordigen de principes volgens welke ik mijn leven leid. Ze laten ook zien welke waarden er in de kunst, rituelen en gevoeligheden van Japan zitten. In elk hoofdstuk heb ik verwijzingen en zienswijzen toegevoegd die volgens mij als tegenwicht kunnen dienen voor de wereldwijde problemen van nu.
Ik zie het boek ook als een brief aan mijn kinderen.
Doordat ze in het buitenland hebben gewoond, zijn ze nieuwsgierig geworden naar de rest van de wereld. Toch hoop ik dat ze de traditionele Japanse wijsheden bij zich zullen dragen, waar de toekomst hen ook moge brengen.
Tot slot is dit boek voor mij een manier om iets terug te geven: aan mijn lezers, mijn cliënten en alle onbekenden over de hele wereld die hun leven voor mij hebben opengesteld en me hebben aangezet tot deze zoektocht naar mijn eigen achtergrond, en ja, ook naar waar ík blij van word. In een wereld die wemelt van de tegenstrijdige ideeën en informatie geloof ik dat het van cruciaal belang is dat we allemaal begrijpen en op orde krijgen wat zich in onze eigen geest en in ons hart afspeelt.
Een harmonieuze wereld begint bij het bereiken van harmonie in onszelf. Ik hoop dat deze Brief uit Japan jou helpt op je reis naar innerlijke vrede en verlichting.

Marie Kondo
Tokio, 23 mei 2025