* Gebaseerd op Hebban waardering

4.5 / 5 *

BOEKENAUTEURSNIEUWSTHRILLERABONNEMENT

Tomas Ross: In Memoriam Maj Sjöwall

Wat me altijd, zelfs na 36 jaar vriendschap, aan haar opviel, was dat ze zo onopvallend was. Beter: zich onopvallend gedroeg. Veel schrijvers en schrijfsters zijn niet gespeend van het eigen Enorme Ego, maar voor een schrijfster die wereldwijd werd en wordt bewonderd, was Maj Sjöwall prettig gewoontjes. Niet ‘doorsnee’, want dat was ze allerminst, al zou ze je ook niet opvallen op straat of in het buurtcafé. Maar geen spoortje van ijdelheid, kapsones of aandachtrekkerij. Op de Frankfurter Buchmesse, tijdens de presentatie van ons boek De vrouw die op Greta Garbo leek in 1991, liepen zelfs journalisten haar pal voorbij. Als er een hiernamaals bestaat, lacht ze nu wel trots, maar ook schamper om alle loftuitingen in haar necrologieën.

Ik herinner me nog goed de eerste keer dat ik bij haar thuis kwam, in 1984, een flatje vierhoog in Kopenhagen, en daar verbijsterd in een bak speelgoed de scherven van de Edgar Allan Poe Award, dé Amerikaanse prijs voor de beste thriller, zag liggen. Het maakte haar niets uit.

Maj relativeerde alles, zelfs de tien unieke misdaadromans die ze met wijlen haar echtgenoot Per Wahlöö schreef waarmee ze wereldberoemd werden, de reeks die Vrij Nederland de Nibelungen van de misdaadliteratuur noemde. Ze lachte wat hoofdschuddend toen ik zei dat ik de Nibelungen een stuk minder vond. Maar ze kon wel uithalen naar bestsellerauteurs zoals Mankell, Lapidus en Larsson die ‘het allemaal van Per en mij hebben gepikt!’

Dat is ook zo. Dat is hun grootste verdienste: de vernieuwing en de verdieping, zeg maar de ‘vermenselijking’ van de misdaadroman.

Mensenschuw was ze allerminst en ze kwam ook wel op feestjes en partijen, ook bij beroemdheden met wie ze bevriend was. Ik herinner me hoe ze, zonder opsmuk, geen make-up, geen lippenstift of nagellak, op Zweedse zomerfeesten net zo makkelijk met sterren zoals de met haar bevriende Bibi Andersson, Max von Sydow en Ingmar Bergman omging, als met de vaste bezoekers van haar buurtcafé in Södermalm in Stockholm. Daar zat ze liever, en niet met dure champagne, maar met witte wijn. Want drinken kon ze, wat stilletjes en wat achteraf, de veel geroemde Maj Sjöwall tussen de ‘gewone’ mensen.

In zo’n kroeg stelde ik haar schuchter voor om samen een boek te schrijven, wat ze al in geen jaren meer had gedaan. En waar ze toch tot mijn verbazing enthousiast op reageerde. Zij waar ze zo goed in was, sfeertekening, karakters, ik de plot. Zo goed als de boeken met Per werd het niet, dat kon ook niet, en ik zie haar nog wat cynisch glimlachen bij al die perspresentaties.

Een tweede boek kwam er niet van, ze vond het te vermoeiend. Net als Stockholm. Ze trok naar het piepkleine eilandje Hven tussen de Zweedse en Deense kust. Een prachtig eilandje, waar niets was; geen beroemdheden, journalisten of uitgevers die bleven zeuren om een nieuw Sjöwall. Er is zelfs geen café. ‘Ik wil ook niet meer drinken,’ zei ze aan de telefoon. Een tegenvaller dus om bij haar op bezoek te gaan. Vóór we er voor de eerste keer heen gingen, googelden mijn vrouw en ik dat Hven. En natuurlijk gingen we, want er staat de grootste whiskydestilleerderij van het land.

Ze las er veel in haar prachtige huisje, ze vertaalde nog wel wat, Engels-Zweeds, Deens en Noors. Ze schreef brieven, en ze dronk nog steeds.

Ze was longpatiënte en kreeg steeds meer te kampen met parkinson, maar ze bleef vrolijk en levenslustig. Ze wilde 102 worden, net als haar vader. Dat is er helaas niet van gekomen. Wel overleefde ze Per 45 jaar. En als er twee auteurs in het misdaadgenre het verdienen om nog honderd jaar gelezen en geprezen te worden, dan zij.

NIEUWSBRIEF
INSCHRIJVEN NIEUWSBRIEF

BLIJF UP-TO-DATE VIA ONZE 

FACEBOOK-COMMUNITY

NU DEELNEMEN

VOOR DE FANS

BLIJF UP-TO-DATE VIA ONZE 

FACEBOOK-COMMUNITY

NU DEELNEMEN

‘EEN BOEK OM TE BINGELEZEN.’

* Gebaseerd op Hebban waardering

Helpt mensen ontspannen en ontwikkelen

OOK ZO GEK OP BOEKEN?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van de nieuwste boeken.

AANMELDEN

IN MEMORIAM

Maj Sjöwall

Op 29 april 2020 is de Zweedse thrillerauteur Maj Sjöwall overleden. Tussen 1965 en 1975 schreef zij samen met haar echtgenoot Per Wahlöö tien misdaadromans met in de hoofdrol inspecteur Martin Beck, beginnend met De vrouw in het Götakanaal en eindigend met De terroristen. Hiermee legden Sjöwall en Wahlöö de basis voor de hedendaagse Scandinavische misdaadliteratuur. Ook in Nederland waren de boeken die bij A.W. Bruna verschenen, onder andere in de Zwarte Beertjes-pocketreeks, razend populair.

Op verzoek van A.W. Bruna schreef de Nederlandse thrillerauteur Tomas Ross, die goed bevriend was met Maj Sjöwall en samen met haar De vrouw die op Greta Garbo leek schreef, een in memoriam.

Foto: © Appendix Fotografi