Lezen. Ontspannen. Ontwikkelen.

Leesclubvragen: Een plek voor ons van Fatima Farheen Mirza

Wil je de roman Een plek voor ons van Fatima Farheen Mirza bespreken in je leesclub? Onderstaand een aantal vragen om de discussie op gang te brengen. We wensen iedereen veel lees- en bespreekplezier!

Vragen voor leesclub

1. Hoe interpreteer je de titel Een plek voor ons? Slaat het woord ‘plek’ op familie, cultuur, een gemeenschap of een religie?

2. In haar genuanceerde proza beschrijft Fatima Farheen Mirza complexe, multidimensionale karakters. Hoe kreeg je de verschillende kanten van hun persoonlijkheden te zien? Hoe rijm je Amars gedrag ten opzichte van Amira met de woede en wrok die hij voelt ten opzichte van zijn familie?

3. Is jouw mening over Rafiq veranderd of heeft deze zich ontwikkeld in de loop van het verhaal? Leefde je meer mee of kreeg je meer begrip voor de vader zoals hij in het begin van de roman werd beschreven toen, in het laatste deel van het boek, werd overgegaan op zijn perspectief in de eerste persoon?

4. Layla zegt op een gegeven moment tegen Hadia dat ze voorzichtig moet zijn met hoe ze Amar behandelt en plaagt, omdat de ervaringen in zijn kindertijd zijn leven voor eeuwig zullen beïnvloeden. Layla waarschuwt: Er komt een dag, en dan is het niet meer zo’n leuke grap. Als jullie hem altijd maar buitensluiten, als jullie hem altijd maar plagen en kwetsen, weten jullie niet meer hoe je anders met hem om moet gaan, en dat zal zijn karakter beïnvloeden. Jullie relatie. Voor de rest van zijn leven, en voor de rest van jullie leven.

5. Kan je je momenten in Amars jonge jaren herinneren die zijn persoonlijkheid of de loop van zijn volwassen leven hebben beïnvloed?

6. Al op jonge leeftijd is Amar bang dat hij een ‘zwarte smet’ op zijn ziel heeft. Wat ligt volgens jou aan deze angst ten grondslag? Waarom denk je dat hij twijfelt aan zijn eigen aangeboren goedheid? Wat voor invloed hebben deze twijfels op zijn gedrag?

7. Hadia beschouwt het horloge dat ze van Rafiq krijgt, een erfstuk van haar grootvader, als symbool van de concurrentie tussen haar en Amar. In welke zin zou het ook een symbool kunnen zijn voor hun complexe relatie met hun vader?

8. Hoe interpreteer je de steeds terugkerende beelden en symbolen in Een plek voor ons, zoals de maan, Layla’s tuin en de zwarte doos die Amar als verjaardagscadeau krijgt?

9. Tegen het eind van zijn tienerjaren wil Amar bewijzen dat hij een waardige partner is voor Amira Ali, en dat hij de goedkeuring van zijn ouders waard is. Waar zie je nog meer dat karakters zich op een bepaalde manier gedragen, hun eigen verlangens opzijzetten en ingrijpende beslissingen nemen over hun levens om hun familie en gemeenschap tevreden te stellen? Wat voor effect heeft dit op hun individuele geluk?

10. Als haar kinderen Engels spreken in plaats van Urdu is Layla bang dat ze langzaam maar zeker hun binding met hun achtergrond zullen verliezen. In welke opzichten weken Hadia en Huda naarmate ze volwassen werden nog meer af van hun cultuur? Welke aspecten hielden ze in stand? Denk aan rituelen, gebruiken of genderrollen.

11. Op Hadia’s bruiloft zegt Amira dat haar broer, Abbas, een ‘moreel kompas’ was voor haar ouders. Zie je nog andere lessen die kinderen hun ouders (en grootouders) hebben geleerd in Een plek voor ons?

12. Tegen het eind van de roman geeft Rafiq vol spijt toe dat hij er niet in is geslaagd zijn gezin de goedheid en genade van God te laten zien, een gevolg van zijn rigide religieuze beleving en het feit dat hij zich zo strikt aan regels heeft gehouden. In hoeverre denk je dat zijn relatie met Amar anders of beter zou zijn geweest als hij tot dit inzicht was gekomen toen zijn kinderen nog jong waren?

13. Was je boos op Amar toen hij zijn ouders en zusjes verliet of vond je het te rechtvaardigen? Vond je dat Rafiq, Layla, of zelfs Hadia te verwijten viel dat Amar besloot om het huis te verlaten en de banden met de familie door te snijden?

14. In het laatste deel van het boek spreekt Rafiq de angst uit dat zijn kleinkinderen zullen lijden onder de gevolgen van racistische haat en geweld. Dingen waar Amar op school ook aan blootgesteld is. Vind je dat Een plek voor ons een belangrijke boodschap overbrengt door de beschrijving van het sociale leven van een moslimgezin in Amerika?