Auteursbezoek Stephan Abarbanell

22 juni 2016

Stephan Abarbanells meeslepende debuutroman vertelt het verhaal van een jonge Joodse vrouw die na de Tweede Wereldoorlog in het ontregelde Duitsland op zoek moet naar een verdwenen wetenschapper. Morgenland is een aangrijpend verhaal over liefde, verlies en het verlangen naar een thuis.

Het was ontzettend interessant om aan dit boek te werken omdat het inzicht biedt in een tijdsbestek dat weinig beschreven is. De Tweede Wereldoorlog is net voorbij en Europa wordt verplicht zichzelf in de ogen te kijken. Het zit geklemd tussen het trauma van de recente gruwel en de plicht om aan een betere toekomst te bouwen, ook al is het onduidelijk op welke manier het verder kan. In de hedendaagse context van de vluchtelingencrisis en een Europa dat zich tracht heruit te vinden blijkt het erg relevant om te kijken naar dat andere scharnierpunt.

Dit onderwerp kwam onder meer ter sprake toen de auteur een paar dagen in Amsterdam verbleef. Een heerlijke ontmoeting met een bijzonder intelligente en innemende man. Hierbij een kleine inkijk in zijn ideeën over zijn boek, het schrijven en literatuur over het algemeen:

Waar haalde u de inspiratie voor het schrijven van Morgenland vandaan?
Er zijn verschillende bronnen. Een daarvan is mijn familieachtergrond, die deels Joods is. Abarbanell is geen Duitse naam. Hier wilde ik over schrijven, door mijn verhaal in een ander familieverhaal te verwerken. Daarnaast wilde ik altijd al een boek schrijven, en bleek dit het juiste onderwerp te zijn. Ik werd erg volhardend, ik bleef doorschrijven en stopte niet meer.

Wat maakt de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog voor u zo interessant?
Het merendeel van de personages is displaced: ze zijn niet waar ze zouden willen zijn. 1946 is een displaced jaar; de oorlog is voorbij, maar de nieuwe orde is nog niet gevestigd. Het is een periode waar niemand naar kijkt. In Duitsland vond ik niets over 1946, en daarom vond ik het een interessant en uitdagend onderwerp.

Ziet u een link tussen het idee van Morgenland en de hedendaagse maatschappij?
Er is zeker een link. Enerzijds de vraag hoe je politiek gezien met vluchtelingen om moet gaan, die bestond toen ook al. Toen gingen er stemmen op om hen te integreren, bijstaan en materiaal en boeken te bieden zodat zij zich kunnen ontwikkelen. Daar zit duidelijk een parallel in met vandaag.

Verder is hun route precies dezelfde als die van de vluchtelingen vandaag. Zij kwamen van de Balkan naar Duitsland en van Oostenrijk naar Bavaria. Dat is vrij wonderlijk: waarom vluchtten Joden terug naar Duitsland in 1945 en 1946? Er waren namelijk veel pogroms en ze stonden onder grote druk, daarom trokken zij naar de Amerikaanse zone. De Amerikanen wisten aanvankelijk niet wat te doen, maar besloten uiteindelijk om ze te verwelkomen. Hier was dus niet echt sprake van displacement; zij waren echt vluchtelingen. Er zijn dus zeker gelijkenissen met vandaag de dag.

Hoofdpersonage Lilya doorkruist Palestina, Engeland en Duitsland. Wat is uw persoonlijke link met Palestina?
In de jaren zeventig heb ik in de kibboets gewerkt omdat ik mijn familieachtergrond wilde onderzoeken. Ik voel een diepe connectie met dit land, en ik heb tegelijkertijd geworsteld met dit land.

Hoe verging het schrijven van deze debuutroman u?
Toen ik begon met schrijven had ik geen idee dat het me vijf jaar zou kosten. Ik had bedacht om gewoon te zien wat er zou gebeuren. Dus dit is een heel nieuwe ervaring voor mij. Je zit jaren alleen in een stille kamer zit, en nadien is het heel vreemd, ben je bijna beschaamd om je werk aan anderen te geven. Ik was heel nerveus toen de roman verscheen.

Welke romans hebben een grote impact op jou gehad?
Amerikaans werk, van Hemingway en Faulkner tot hedendaagse literatuur. Ik hou van grote verhalen met échte mensen. Laatst had ik in Duitsland een lezing met jonge Berlijnse auteurs, en zij schreven boeken over relaties en hoe wij ons voelen en ontwikkelen. En ik herinner me dat een jongen zei: ‘Ik heb een écht plot geschreven.’ Zelf wilde ik ook een boek schrijven waar mensen spanning bij voelen. Ik lees ook graag goede misdaadverhalen.

Leest u ook Nederlandse literatuur? En zo ja: welke auteurs?
Ja, zeker. Ik heb jarenlang werk van Mulisch geleden. Ook lees ik graag Cees Nooteboom en Leon de Winter.

Ben je benieuwd geraakt naar Morgenland? Ik kan je deze aangrijpende roman ten harte aanbevelen. Lees hier alvast een fragment.

Reageer op dit bericht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *